„Pragniemy stworzyć szkołę marzeń, w której każda osoba będzie cieszyć się życzliwością i szacunkiem społeczności szkolnej, a problemy będą rozwiązywane na bieżąco i wyłącznie na drodze współpracy i porozumienia”
(fragment Programu Wychowawczo-Profilaktycznego SP405)

W naszej szkole realizowany jest projekt „Szkoła Życzliwości” – inicjatywa, której celem jest tworzenie przyjaznego środowiska szkolnego opartego na wzajemnym szacunku, empatii i otwartości.

W roku szkolnym 2025/2026 działania prowadzone w ramach projektu zostały rozszerzone o program mediacji rówieśniczych realizowany pod hasłem: „Od życzliwości do sprawczości – program mediacji rówieśniczych w SP405”.

Cele główne projektu:

– Wzmacnianie samorządności szkolnej poprzez oddanie uczniom realnego wpływu na sposób rozwiązywania konfliktów oraz współtworzenie zasad życia społeczności szkolnej.
– Rozwijanie kompetencji społeczno-emocjonalnych uczniów, takich jak komunikacja bez przemocy, empatia, radzenie sobie z emocjami i odpowiedzialność, niezbędnych do pełnienia roli mediatora rówieśniczego oraz aktywnego członka społeczności szkolnej.
– Budowanie kultury dialogu, szacunku i życzliwości w SP405 oraz w najbliższym środowisku lokalnym.

Cele szczegółowe:

– Przeszkolenie grupy uczniów klas starszych jako mediatorów rówieśniczych zgodnie ze standardami Rzecznika Praw Dziecka.
– Utworzenie i uruchomienie Szkolnego Klubu Mediatora, działającego we współpracy z Samorządem Uczniowskim i angażującego uczniów w planowanie oraz realizację działań.
– Wypracowanie i wdrożenie w szkole czytelnej procedury mediacji rówieśniczych, dostępnej dla wszystkich uczniów.
– Zaangażowanie uczniów w prowadzenie dyżurów mediacyjnych, akcji informacyjnych oraz warsztatów dla rówieśników, co wzmocni ich poczucie sprawczości i odpowiedzialności za klimat szkoły.
– Podniesienie świadomości praw dziecka oraz praw i obowiązków ucznia jako elementu kształtowania postaw obywatelskich.
– Rozwijanie współpracy szkoły z rodzicami i innymi szkołami wokół idei mediacji, dialogu i zaangażowania obywatelskiego.

Planowane efekty:

– Wzmocnienie samorządności uczniowskiej poprzez realny wpływ mediatorów i Samorządu Uczniowskiego na sposób rozwiązywania konfliktów oraz kształtowanie postaw uczniów naszej szkoły.
– Wzrost poczucia sprawczości uczniów i odpowiedzialności za klimat szkoły.
– Rozwijanie postaw obywatelskich, takich jak dialog, szacunek dla prawa i troska o dobro wspólne.
– Poprawa klimatu bezpieczeństwa, zaufania i współpracy w społeczności szkolnej.

Najważniejsze treści:

W ramach programu uczniowie poznają podstawy mediacji rówieśniczych w nurcie Porozumienia bez Przemocy (NVC). Omawiają cel mediacji, różnicę między mediatorem a sędzią oraz rolę ucznia-mediatora. Rozwijają także kluczowe kompetencje mediatora: aktywne słuchanie, parafrazowanie, zadawanie pytań, tłumaczenie ocen na fakty, rozpoznawanie potrzeb, towarzyszenie drugiej osobie w trudnych emocjach oraz dbanie o bezstronność, neutralność, poufność, szacunek i granice stron.

Istotnym elementem programu jest również praca z emocjami, w szczególności ze złością oraz z potrzebami uczestników konfliktu. Uczniowie uczą się kolejnych etapów mediacji: przygotowania, wysłuchania stron, identyfikacji potrzeb, poszukiwania rozwiązań typu „wygrany-wygrany”, podsumowania i ugody. Zajęcia prowadzone są z wykorzystaniem pracy w parach i grupach, scenek, symulacji oraz arkuszy pracy mediatora.

Historia projektu:

Projekt „Szkoła Życzliwości” rozpoczął się już w pierwszym roku działalności naszej szkoły, czyli w roku szkolnym 2023/2024. Obejmował zajęcia dla uczniów klas starszych, prowadzone przez terapeutę pedagogicznego oraz psychologa szkolnego. Spotkania koncentrowały się na nauce komunikacji bez przemocy według Marshalla B. Rosenberga, radzeniu sobie z emocjami, rozwiązywaniu konfliktów oraz kształtowaniu wartości i postaw takich jak życzliwość, współpraca, odwaga, zrozumienie, empatia i bezinteresowność.

W pierwszym etapie projektu uczniowie brali udział w warsztatach integracyjnych, dyskusjach o problemach społeczności szkolnej oraz przygotowali scenariusz i nagrali film promujący postawy życzliwości.

W roku szkolnym 2024/2025 działania zostały poszerzone o tematykę konfliktów i mediacji szkolnej. Uczniowie uczyli się rozpoznawania emocji towarzyszących konfliktom, poznawali różne style ich rozwiązywania oraz rozwijali umiejętności komunikacji interpersonalnej, w tym aktywnego słuchania, zadawania pytań i udzielania informacji zwrotnej.

W roku szkolnym 2025/2026 przygotowywaliśmy całą społeczność szkolną – uczniów, nauczycieli i rodziców – do wdrożenia mediacji rówieśniczych zgodnie ze standardami Rzecznika Praw Dziecka z 2017 r. Grupa 17 uczniów ukończyła 20-godzinne szkolenie przygotowujące do pełnienia odpowiedzialnej roli mediatora rówieśniczego. 25 czerwca odebrali zaświadczenia potwierdzające zdobyte umiejętności, a podczas uroczystości zakończenia roku szkolnego pani dyrektor Katarzyna Milewska przedstawiła ich całej społeczności SP405. Od września 2026/2027 będą mogli wspierać koleżanki i kolegów w rozwiązywaniu sporów oraz wyjaśnianiu nieporozumień.

W razie pytań prosimy o kontakt z pomysłodawczynią i koordynatorką projektu, panią Anną Piech: apiech@eduwarszawa.pl